Doğalgaz Dağıtım İhalelerinde Mutlaka Fizibilite İstenmeli
Umarım, BDDK mağdurları gibi EPDK ve gaz ihalesi mağdurları doğmaz
Şehirlerde Doğalgaza Geçiş Sürecinde YAŞANANLAR
Doğalgaza Geçiş Sürecinde BEKLEYEN ÖZELLEŞTİRMELER
Doğalgaza Geçiş Sürecinde yaşananlar ÇÖZÜM MÜ , İDARE-İ MASLAHAT MI?
Doğalgaza Geçiş Sürecinde yaşananlar , BÜYÜK UMUTLAR VE NAKAVT
Doğalgaza Geçiş Sürecinde yaşananlar ve BİR İLK >>
Doğalgaza Geçiş Sürecinde yaşananlar ve DOĞALGAZDA ÖLÇÜM GÜVENLİĞİ
2 Abone
Şehirlerde Doğalgaza Geçiş Sürecinde YAŞANANLAR
23.02.2012
01.12.1999 Tarihinde Yazılmış
"Şehirlerde Doğalgaza Geçiş Sürecinde yaşananlar" Energaz Ltd. Şti. Kurucusu - Yöneticisi Makine Mühendisi Gürsel ArslanSeksenli yılların son çeyreğinde ülkemiz gündemine girip, doksanlı yıllardaki siyasete dayalı kararlarla ağır aksak yürüyen şehirler ve doğalgaz konusu, umarım ki 21. yüzyılın başlangıcında alınacak cesur kararlar ve özel sektör mantık ve mantalitesi ile daralan ve sıkışan ekonomimizde bir soluk alma dönemi yaşatır. Çağdaş ekonomi ve iktisat ilmi, isletmelerin siyasetle yönlendirilemeyeceğini açıkça ortaya koymuş, geçmiş dönem tecrübeleri de göstermiştir ki, kamu isletmeciliği kendisini batırdığı gibi, zincirin diğer halkalarını da zor duruma düşürmüştür.Bu itibarla, yürürlüğe giren 4646 sayılı Kanun ve özelleştirme politikaları, cesaretle verilecek ülke ekonomisine üretim ve istihdam açısından olumlu katkılar sağlayacaktır. İkinci ve üçüncü basamakları hazırlanmadan atılan adımlarla yapılan gaz alim sözleşmeleri ve bağlı ana iletim hattı yatırımları kamu isletmecisi BOTAS' i arz konusunda telaşa sürüklemiş ve bu telaşın etkisi ile biran önce tüketimi sağlamak maksadı ile yapılan sanayi bölgeleri bağlantı hattı yatırımları ve yürürlükteki bir milyon metre küplük serbest tüketici siniri, şehir isletmeciliğine yönelik özel sektör yatırımcılarını olumsuz yönde etkilemiştir. Şehir isletmeciliği yatırım etütlerinin temel öğesini tüketim miktarları oluşturduğundan, yatırım maliyeti ve isletme dönemi riski yüksek olan şehir isletmeleri kapsamı dışında tutulmaya çıkışılan yüksek tüketici sınıfındaki sanayi müşterileri, arz potansiyelini düşürerek geri dönüş sürelerini uzatıp, fizibilite etütlerindeki basa bas noktasının yakalanmasını olumsuz yönde etkilemektedir. Gerçekçi olarak hazırlanmış ve bu nedenlerden dolayı olumsuz sinyaller veren fizibilitelere esas yatırımları yapacak yatırımcı bulmanın zorluğunu tahmin etmek zor bir ihtimal olmasa gerek. Bu itibarla; halen yürürlükteki 4646 şayili kanunun uygulamasının yaygınlaştırılması, serbest tüketici limitinin yukarı çekilip sanayi bölgelerinin de şehir kapsamına dahil edilerek yatırımcının önündeki bürokratik engellerin süratle ortadan kaldırılması şarttır. Mevcut boru hattı güzergahı üzerinde bulunan bazı yerleşim yerleri ve çevresindeki sanayi bölgeleri ve sanayi kuruluşlarına gaz arzı maksadı ile BOTAS tarafından yaptırılan bağlantı hattı ve basınç düşürme ve ölçüm istasyonları (RMS), bu şehirler için bir avantaj, diğer şehirler için ise bir dezavantaj oluşturmaktadır. Diğer yerleşim yerlerinin de isletmeci yatırımcılar için cazibesini arttırmak maksadı ile eşitliği sağlayacak bağlantı hattı ve RMS-A istasyonlarının diğerleri gibi BOTAS tarafından yaptırılmasında fayda görmekteyim. Kaldı ki satacağı ürünün ölçüm sistemini başkasına yaptırıp, yapılan yatırımları bile kendi mülkiyetine alması da hukuki problemler yaratacağı kanaatindeyim.4646 Kanuna göre EPDK tarafından duyurusu yapılan ve ilk örneklerinin yaşanacağı Kayseri. Konya ve Erzurum illeri gaz isletmelerinin, hangi kriterler esas alınarak öncelikle ihalesine çıkıldığı da bir merak konusudur.Önceden açıklanacak bir program dahilinde bu ihalelerin yapılması, hem hazırlık açısından hem de akla başka şeyler gelmemesi açısından uygun olacağı kanaatindeyim.Bilindiği gibi ülkemizde bugüne kadar altı ilimizde gaz isletmeciliğine geçilmiş, ancak bunların kamu kisvelerinden kaynaklanan bir takim problemler yasanmış ve yaşanmaktadır. Bu isletmelerin ülkemiz açısından en önemli kazanımı teknik anlamda personel yetiştirilmesi olmuş ise de, bu isletmelerin kamu özelliğinden dolayı yeterli kar-zarar analizleri yapılmamış, Hazine tarafından ödenen kredileri ve tahsil edilen ürün satış bedellerinin gaz kurumuna ödenmeyerek kamuyu yeniden borçlandırmak sureti ile (özellikle belediye isletmeleri) yatırımlarını devam ettirmelerinden dolayı, finansal analiz yönünden bilgi birikimi yeterli seviyeye ulaşmamıştır.Öyle görünüyor ki, ihalesine çıkılan ve çıkılacak olan yeni isletmelerin karar öncesi en önemli unsurunu teknik ve finansal analizler oluşturacaktır. İsabetli alınmayacak kararlar ve yetersiz finans gücü ile gerçekleştirilmeye çalışılan yatırımların ağır ilerleyerek durma noktasına gelecek olması bir risk olarak önümüzde durduğundan, yetersiz bilgi ve sağlıksız analizlerle yola çıkılması doğru olmayacaktır.Teknik ve finansal analizlerin temelini oluşturan tüketim değerlerinin, sadece batili isletmecilerin varsayım ve analizlerine dayandırılması doğru olacağı kanaatinde değilim. Bu değerlerin toplumun yöresel kültür ve alışkanlıkları da dikkate alınarak iyi bir çalışma ile hesaplanması şarttır. Aksi taktirde gelecekte büyük hüsran ve hayal kırıklıkları yaşanabilir, isletmeler zor durumlara düşebilir.Sonuç olarak temennim; ülke ekonomisine büyük katkılar sağlayacağına inandığım doğalgaz şehir isletmelerinin, yerleşim merkezleri arasında adil bir sıralama takip edilerek, sağlıklı analizler neticesinde alınacak kararlarla sahiplerini bulması ve kamusal bir hizmet niteliğinde olan yatırımların, kesintisiz ve tehlikesiz olarak yürütülmesidir.Gürsel ARSLAN kimdir?BOTAS Vakfı Kurucu Üyelerinden olan Arslan, Gazi Üniversitesi Makine Mühendisliği mezunu. Enerji -sektörünün değişik birimlerinde çalıştıktan sonra, 1991 yılında BOTAS' in ilk şehir içi gaz dağıtım projesi olan Bursa Doğalgaz Proje Müdürlüğüne atandı. 1997 yılında BOTAS' tan ayrılan Gürsel Arslan, o tarihten beri enerji sektöründe serbest müşavirlik ve yöneticilik yapmaktadır.
PROJE MÜHENDİSLİK Doğal Gaz İletim ve Dağıtım Su İsale ve Dağıtım Projeleri.
İŞLETME MÜŞAVİRLİK Doğal Gaz İletim ve Dağıtım Su İsale ve Dağıtım Projeleri.
ALTYAPI İNŞAAT VE MONTAJ Doğal Gaz İletim ve Dağıtım Su İsale ve Dağıtım Projeleri.
MEKANİK MONTAJ VE ÜST YAPI Doğal Gaz İletim ve Dağıtım Su İsale ve Dağıtım Projeleri.
GÜNCEL MAKALELER
