Doğalgaz Dağıtım İhalelerinde Mutlaka Fizibilite İstenmeli
Umarım, BDDK mağdurları gibi EPDK ve gaz ihalesi mağdurları doğmaz
Şehirlerde Doğalgaza Geçiş Sürecinde YAŞANANLAR
Doğalgaza Geçiş Sürecinde BEKLEYEN ÖZELLEŞTİRMELER
Doğalgaza Geçiş Sürecinde yaşananlar ÇÖZÜM MÜ , İDARE-İ MASLAHAT MI?
Doğalgaza Geçiş Sürecinde yaşananlar , BÜYÜK UMUTLAR VE NAKAVT
Doğalgaza Geçiş Sürecinde yaşananlar ve BİR İLK >>
Doğalgaza Geçiş Sürecinde yaşananlar ve DOĞALGAZDA ÖLÇÜM GÜVENLİĞİ
2 Abone
Doğalgaza Geçiş Sürecinde BEKLEYEN ÖZELLEŞTİRMELER
23.02.2012
01.01.2008 Tarihinde Yazılmış
"Doğalgaza Geçiş Sürecinde bekleyen özelleştirmeler" Energaz Ltd. Şti. Kurucusu - Yöneticisi Makine Mühendisi Gürsel ArslanYatırım, işletmecilik ve kamunun tasarruf genelgeleri, birbiriyle iç içe olan ancak birbiri ile bağdaşmayan kavramlar. Yatırımınızı yapacaksınız, işletmeye alacaksınız, müşterinizi, tüketiminizi ve dolayısıyla gelirinizi anırmak için yeni yatırım ihtiyacınız olacak, ancak gelip kamunun tasarruf genelgelerine takılacak elinizdeki ile yetinin cevabı ile sistem işleteceksiniz. Siyasiler çıkacak, "onlar yapamadı, biz yapacağız'1 diyerek umut saçacak, insanları bir bekleyiş içine sürükleyecek, tabii ki Anadolu tabiri ile "cep delik cepken delik" bütçede para yok iş olmayacak, umutlar suya düşecek. Ama bizim siyasimiz seçim döneminin parsasını toplayacak olan kamu işletmesine ve bekleyiş içinde olan vatandaşa olacak.Yıllar böyle geçti, bizler bundan 10 yıl önce gördüklerimizi ve yaşadıklarımızı dile getirdik, bu işletmelerin bir an önce özelleştirilmesi gerektiğini söyledik. Kamu mantığı ile bu işletmelerin karlılık esasına göre hayatiyetini sürdüremeyeceğini ve risk oluşturabileceğini zikrettik. Tabii ki her şey anında olmuyor. Bazı şeyler yaşandı ve görüldü. Nihayetinde 4646 sayılı Kanunla birlikte gerek belediyelere gerekse BOTAŞ' a ait işletmelerin özelleştirilmesi yasalaştı.Ancak yasanın uygulaması günden güne erteleniyor. Buna bağlı olarak da işletmeler kan kaybediyor. BOTAŞ' a ait Bursa ve Eskişehir işletmeleri Anonim Şirket olarak bağlı ortaklık haline getirilip Özelleştirme İdaresi' ne devredildi. İstanbul, Ankara ve İzmit İşletmeleri ise halen Belediye şirketi olarak diğerleri ile birlikte kamu kisvesini koruyor.Bir önceki yazımızda da değindiğimiz gibi bu işletmeler mecburi borçlanma mantığı ile büyümelerini sürdürüyorlar. Belediye şirketlerinin özelleştirilmesi de kanunda hükme ve termine bağlanmışken, görünürde özelleştirmeye yönelik herhangi bir adım hissedilmiyor. Aksine özelleştirme işlemini zorlaştıracak yeni ilavelerle sürdürülüp gidiyor.Ana parasını bırakın, milyarlarca dolar faiz borcu olan devletin, bu gibi işletmeleri halen bünyesinde tutup borcunun üstüne borç katmasının mantığını anlamak pek zor olmasa gerek. Elde tutmadaki ısrarın sebebinin siyasi kadro paylaşımından başka bir şev olmadığı açıkça ortadadır. Elli kişi ile yürütülecek işletmenin 200 kişi ile 500 kişi ile yürütülecek bir işletmenin 2500 kişi ile yürütülmesi, bunun açık ve net göstergesidir.Bu itibarla bu işletmelerin hiç vakit kaybedilmeden özelleştirme çalışmalarının tamamlanması ve devletin üzerindeki yüklerinin kaldırılması şarttır.Ülkemizdeki şehirleri "Gaz İşletmeciliği" açısından Altın, Gümüş ve Bronz Şehirler diye sınıflandırmıştık. Mevcutların içinde de bu sınıfların üzerinde "Elmas Şehirler" var diyebiliriz. Bunun içindir ki, işletmeciliğinde ve arz potansiyelinde daha da uygun şartlar oluşturabilecek, yeni özel sektör işletmecileri bu işlemelere kolayca talip olabilecek, buralardan sağlanan gelirlerle devletin borç kamburundan büyük -yükler kalkacaktır. Yani iki hörgüçlü devenin bir hörgücü kalkacak, deve tek hörgüçlüye dönecek, bu hörgücü de kaldırıp deveyi dört nala koşabilen yarış atı şekline dönüştürmekse, devletin diğer kararlı uygulamalarına kalacaktır,Bazı kesimler geliri olan kamu işletmelerinin neden özelleştirilmesi gerektiğini hala anlamamakta direnerek, özelleştirme politikalarına karşı çıkmaktadırlar. Bu direnişçiler sanırım baba parası ile eğitimini sürdüren öğrenci çağındaki mantığa sahip kesimlerden oluşmaktadırlar.EPDK'nın yeni şehirler için uygulamaya koyduğu kök fiyat artı birim hizmet ve amortisman bedeli şeklindeki uygulama, iyi bir çalışma ile işletmecileri motive edecek ve arz imkanlarını artıracak çok önemli bit yöntem olduğundan, Bursa ve Eskişehir gibi işletmelerin devri ile tüketici daha ucuz enerjiye kavuşacak, işletmecilerin rekabet şansı da artacağından gaz arzı ve tüketimi artarak sıkışan gaz alım kontratlarının rahatlamasına yardımcı olunacaktır.Tabii ki, bu arada Enerji Bakanlığı'nın bu kontratlar üzerindeki titizliği ve kök fiyatları normal seviyelere indirme çabalarını da takdir etmek gerekiyor. Eğer bu çabalar sonuç verir, kök fiyat maktu seviyelere indirilirse, EPDK'nın fiyat tespit yöntemi ile mevcut gaz potansiyellerinin tüketilmesinde korkulacak bir şey kalmayacaktır.Birbirine bir zincirin halkaları gibi bağlı olan arz, talep, tüketim ve istihdam konularının en uygun ve ülkeye fayda sağlayacak şekilde çözümlenebilmesi için, merkezi hükümetin söz konusu özelleştirme uygulamalarına hız vermesi ve öncelikle Bursa ve Eskişehir ihalelerini bir daha ötelemeden, İstanbul, Ankara ve İzmit işletmeleri için de acil çözümler üretmesi gerekmektedir.Bu yazımızı özelleştirmeye ayırdık, ancak gündemde diğer şehir ihalelerinin devam ettiğini biliyor ve takip ediyoruz. Önümüzdeki sayı çıkana kadar bu işletmelerden biri veya ikisi müstakbel sahibini bulmuş olacak. Bu ihalelerle ilgili bazı tereddütlerimizi daha önceki yazılarımızda dile getirmiştik. Bir sonraki yazımızda müstakbel işletmelerle ilgili yaşananları irdeleyip, yaşanacaklara ışık tutmak ümidi ile esen kalın, başarılı olun.Emniyet faktörünün ön planda tutulmasını gerektiren doğalgaz şebeke yatırımları ve işletmelerinin 24 saat denetim altında tutulma gerekliliği, işletme organizasyonlarına oldukça büyük yük getirmektedir. Bu organizasyonlardaki faal vaziyetteki ekipman ve kalifiye personel ihtiyacının ekonomik nedenlerden kaynaklanacak sirkülasyonu, risk faktörünü artırarak işletmeleri zora sokabilir.İhale yöntemindeki, beşinci yıl sonunda belirlenen kapsamdaki tüm yatırımın bitirilip sekizinci yıl sonunda talep eden tüm abonelere gaz verilecek olması ve sekiz yıl sonra fiyatın yeniden belirlenme şartının altında yatan gerçek, bu süre zarfında amortismanların tamamlanmış olma faktörüdür. Prensipte bu süreler dikkate alınarak yeni fiyat oluşumunda şebeke amortisman payları ihale fiyatından düşülerek, geriye sadece işletme ve bakım onarım faaliyetlerini karşılayacak bedel bırakılacaktır. Bu ise kentleşme hızı yüksek olan Ülkemizde, baştan hesapları iyi yapılmamış yatırımların devam eden dönemlerdeki finansman ihtiyacını zora sokacaktır.Şurası unutulmamalıdır ki, özel sektör tarafından yapılan ve yapılacak olan bu gibi yatırım ve işletmeciliklerin temelinde karlılık yatmaktadır. Bunun aksini iddia etmek hayalden öte bir şey delildir.Yaşananların yaşanacaklara örnek olması ve yaşanmışlardan ders alınması tarihi bir gerçek olarak önümüzde dururken, bazı konularda ısrar etmenin bir anlamı olduğuna inanmıyorum. Bize göre-ne alan razı ne satan razı, kişisel hataların topluma mal edilmemesi kanaatindeyiz. Bu itibarla taraf olan tüm kesimlerin bir araya gelip, varsa aksayan konulara çözüm üretmeleri şarttır. Yıllardır bu gibi ihalelerin sonuçları hakkında yapılan tartışmaya konulacak noktanın en uygun yöntemi "ortalama" usulü olduğu bir gerçektir. En düşük ve en yüksek fiyatın atılıp, alınacak ortalamanın altında kalacak teklif sahiplerine işin verilmesi yapılabilirlik riskini minimize edeceği gibi, verilen teklifleri de belli bir aralığa sıkıştıracaktır. Bu yöntemle oluşabilecek bedel, tüm teklif sahiplerinin analizi sonucu ortaya çıkacağından kişisel hatalar bertaraf edilmiş olacak, daha sağlıklı sonuçlar elde edilecektir. Tabi ki bizimki bir öneri, değerlendirmek ilgililere düşmektedir.Bu yazımız yayınlandığında muhtemelen Konya ilimizin de işletmeci namzedi belli olmuş olacak, belki de bu arada birkaç ilimizin daha ihalesine çıkılacak. Sonuçta bir şeyler yapılıyor ve yapılacağına da kanaatimiz sonsuzdur.Kayseri ihalesini kazanan firmaya, yeni ihaleleri kazanacaklara ve bölge sakinlerine hayırlı olması dileği ile sektörün gelişimine emeği geçen tüm çalışanlara başarı dileklerimle teşekkür eder, bir sonraki sayıda başka bir konuda görüşmek üzere esenlikler dilerim.Gürsel ARSLAN
PROJE MÜHENDİSLİK Doğal Gaz İletim ve Dağıtım Su İsale ve Dağıtım Projeleri.
İŞLETME MÜŞAVİRLİK Doğal Gaz İletim ve Dağıtım Su İsale ve Dağıtım Projeleri.
ALTYAPI İNŞAAT VE MONTAJ Doğal Gaz İletim ve Dağıtım Su İsale ve Dağıtım Projeleri.
MEKANİK MONTAJ VE ÜST YAPI Doğal Gaz İletim ve Dağıtım Su İsale ve Dağıtım Projeleri.
GÜNCEL MAKALELER
